Dije Lohaj : Buqetë poetike

Dije Lohaj

 

A KENI PARË NJË ATDHE

PA NJË ATDHE SI YNI?

A keni parë një atdhe

që zgjohet në mëngjes

dhe nuk e njeh veten në pasqyrë?

Që i ka shtigjet,

por jo më udhëtarët?

Që ka emra rrugësh,

por s’ka më këmbë

që ecin drejt?

A keni parë një atdhe

pa një atdhe si yni?

Pa një ëndërr të përbashkët,

pa një mall që nuk shitet në lotari,

pa një dhe

që nuk përdhoset

për një vend parkimi?

Ky vend që dikur thërriste

si lis në mes të stuhisë,

tani flet

me zë gjetheje që këputet.

Ky vend që dikur vinte për dasmë

me një këngë të vetme,

tani ndahet në heshtje

si buka mes të huajve.

Ne nuk dimë më

t’i flasim njëri-tjetrit,

se kemi harruar

si tingëllon fjala “ne”.

Tani “ne”

është një shishe bosh në tryezë,

një flamur në mur

dhe asgjë

për ta mbuluar.

A keni parë një atdhe

që ikën vetë prej vetes?

Që mban trupin,

por shpirtin e ka në mërgim?

Që i shikon bijtë e vet

si të huaj

dhe i thotë vetes:

“Mos më kujto më,

më dhemb.”

Nëse e keni parë,

atëherë e keni parë

atdheun tonë,

atë që e mbajmë në gojë si lutje,

por e harrojmë në zemër

si faj.

Këtë vend

ku fjalët kanë humbur peshën,

ku gurët flasin më shumë se burrat,

ku lisat nuk japin më hije,

por mall,

ku buka ka shije mërgimi

edhe kur piqet në shtëpi.

Ne jemi ende këtu!

Unë, që ika pa u përmendur.

Unë, që prita me duar të zbrazura.

Unë, që kërkova rrënjë

në baltën time.

Unë, që i mësova fëmijët

të mos më pyesin më

për këtë vend.

Zërat tanë

s’janë vargje në libra,

janë plagë

që ende kullojnë nën tokë.

Janë emra

që s’u shkruan në ndonjë monument,

por u shënjuan thellë

në barin

që s’mund të këputet.

Ne jemi këtu:

të harruarit që mbajmë mend,

të ikurit që s’mund të ikim,

të mbeturit

që nuk i njohin më rrënjët.

Dhe pyetja mbetet pezull

mbi qiejt tanë të ulët:

— A keni parë një atdhe

pa një atdhe si yni?

Nëse po,

atëherë: HESHTNI!

Se kjo

është zhurma e fundit

që kemi për të dhënë.

E QESHURA E PLAGËS

Fle si ushtare e rrëzuar,

me ëndrrat që më kafshojnë nga brenda.

Mëngjeset më zgjojnë

në një gjuhë që nuk më do,

dhe bukën e kafshoj

si të ishte braktisur nga shpirti.

Dikur hanim bukë e shpresë.

Shpresa ishte e ngrohtë si gjaku,

dielli na përshëndeste

me tërbimin e dritës së vet.

Mbi bibliotekën tonë,

trëndafilat ndërronin aromë me librat,

dhe unë shkruaja vargje

për t’u vënë emër ditëve

që nuk kishin emër.

Të prisja

me verë të lirë,

qirinj të lodhur

dhe një lloj dashurie

që digjej

para se të ndizte.

Kur perëndonte dielli

si mollë e kafshuar nga lufta,

bënin dashuri

trupat e paidentifikuar të kujtimeve,

dhe gjinkallat këndonin

atë këngë të përgjakshme

që njerëzimi

s’e mësoi kurrë.

Pastaj ndodhi lufta.

Jo vetëm me tanke,

por edhe me heshtje.

Me lajme.

Me mbijetesë.

Na vodhi jetën

si hajdutët

që dinë të qeshin.

Zbuluam se të humbasësh punën

është një vdekje pa certifikatë.

Se të jesh gjallë do të thotë

të ecësh me këmbë të thyera

mbi trotuare

që nuk të njohin.

Jeta — një karikaturë

me buzëqeshje të ngrira.

Por për aq kohë sa jemi të lirë,

e pimë hidhërinë

si verë të shtrenjtë,

në gota që çahen,

por nuk thyhen.

Tani kam sërish një bibliotekë,

po ata libra,

po ato kujtime.

Por në një gjuhë

që më do

vetëm si konsumator.

Në një tjetër gjuhë kërkoj bukën,

në një tjetër flas me dashurinë,

në një tjetër shkruaj për humbjet

që peshën e kanë

si dhimbjet e vjetra,

por heshtin më shumë.

Tani

jeta

është një plagë

që s’gjakos më,

sepse është bërë tatuazh.

VARGJE TË ZEZA

NË KOHË TË NDYRA

Unë?

Doja të fluturoja,

jo për qejf,

por për të ikur

mbi kokat e qeverive,

mbi dosjet e zverdhura

nga firmat e frikës.

Me pendë zogu?

Jo, s’mjafton.

Duhen rrënjë qelqi —

jo, se grimcohen!

Duhen krahë shqiponje,

për t’i çarë retë

që mbulojnë shpresën

si çarçafë të lagur

mbi një kufomë pa emër.

I thashë Konstandinit nga baladat,

vullkan me lëkurë foshnje:

“Ky vend

nuk është për ne.”

Ai qeshi.

Jo si i vdekuri

që flet me të gjallin,

por si dikush

që ka mësuar

gjuhën e bajlozit.

Më tha:

“Mëso atë gjuhë.

Do të të duhet.

Këtu kafshon veten

ai që s’di të shesë.”

Ai, me plagën e njëmbëdhjetë,

me thikën në tokë —

jo për lodër,

jo për gropë,

por për nënë.

Për dhe.

Për vendin

që do ta therrë vetë,

nëse s’ia japin.

Në dhjetë,

heshtjen time

e ktheu në dru.

Dru që digjet,

por nuk bëzan.

Kur pa që mendja ime

rritej

si kockë e tepërt në kafkë,

më tha:

“Ti je loti.

Unë jam gjaku.”

Një ndarje kirurgjikale.

Pa anestezi.

Si thikë

që ndan atdheun

nga vetja.

Sot?

Sot po e shesin vendin tim

jo me tanke,

por me nënshkrime.

Firmë mbi firmë.

Deklaratë pas deklarate.

Tryeza rrethore,

por kurrë drejtësi.

Zëri im s’pyetet.

Gjaku im s’njihet.

Po ky vend…

ky vend s’është për t’u shitur

me nënshkrime!

Ky vend

është i gdhendur

në kocka.

Në gur.

Në plagë.

Në heshtjen

që s’ka më gojë.

Mos më shikoni mua.

Shikoni

si e bëjnë një komb

që rri drejt

të ulet para padisë,

me duar të lidhura

nga vetë bijtë e tij.

Të jesh gjithmonë i gjallë në luftë

dhe gjithmonë i vdekur

në diplomaci.

JO, NUK PO PLAKEM

Jo,

nuk po plakem.

Fytyra më është mbuluar

me hijet e diellit,

por sytë shohin më thellë,

përtej çdo hapësire dhe kohe,

aty ku nuk ka përfundim,

aty ku gjithçka është e përjetshme.

Kam ndërruar udhët,

aty ku dikur kaloja

për të kënaqur të tjerët,

tani kaloj

për të mos harruar veten.

I kam lidhur ëndrrat

me fill të trashë,

jo që të fluturojnë,

por që të mos më lënë

vetëm.

Në mua është pjekur një qetësi

si mollë në degën më të lartë,

që as era

nuk e tund më.

Kam folur me gurët,

dhe ata

më thanë të hesht.

Kam pirë kafen

me mjegullën e mëngjesit

dhe kam lexuar

shenjën e lodhjes

në ballin e diellit.

Nuk më duhen më festat;

kam kremtuar mjaft

me njerëz

që s’më njihnin.

Kam kthyer shpinën pasqyrave,

për të parë veten

në ujin e rrjedhës

që s’kthehet.

Jo, nuk po plakem.

Po bëhem mal

që s’lëkundet nga era,

por vetëm

nga rrënjët.

Kam filluar të eci më ngadalë,

jo se këmbët më janë lodhur,

por sepse toka

ka filluar të më flasë.

Po mbledh fjalët

që i lashë dikur pa thënë,

po i mbjell në heshtje,

si farëra

që s’kanë nevojë

për duart e botës.

Jo, nuk po plakem.

Po bëhem ajo që isha

para se të më mbanin

emrat e të tjerëve.