![]() |
“DORUNTINË MUZGU “
– POEZIA MES KUJTESËS, MALLIT DHE MUZGUT TË SHPIRTIT
Fjala e redaktorit : Agim GASHI
Libri poetik “Doruntinë Muzgu” i poetes Mirushe Musa vjen para lexuesit si
një vepër ku poezia, kujtesa, malli dhe përjetimi njerëzor ndërthuren në
një hapësirë të veçantë shpirtërore. Vetë titulli i librit është një çelës për ta
kuptuar botën poetike të autores: Doruntina sjell me vete jehonën e një
trashëgimie të lashtë shqiptare, ndërsa muzgu simbolizon kufirin mes
dritës dhe errësirës, mes së shkuarës dhe së tashmes, mes asaj që
thuhet dhe asaj që mbetet e pathënë.
Mirushe Musa nuk duket se e kërkon poezinë vetëm në bukurinë e fjalës.
Ajo e kërkon atë në përjetimin njerëzor. Në vargjet e saj ndihet një zë që
dialogon me kujtesën, me kohën, me vendlindjen, me dashurinë dhe me
fatet e njeriut. Poezia bëhet kështu një mënyrë për të ruajtur atë që koha
rrezikon ta fshijë.
“Doruntinë Muzgu” mund të lexohet edhe si një udhëtim nëpër kujtesën
kolektive shqiptare. Figura e Doruntinës, e njohur nga balada shqiptare
dhe nga tradita e pasur letrare që është ndërtuar rreth saj, bart kuptime të
fuqishme: besën, mallin, pritjen, familjen dhe kthimin.
Por Doruntina e Mirushe Musës nuk është thjesht një figurë e së kaluarës.
Ajo mund të shihet si një simbol i gruas shqiptare, i njeriut që udhëton
nëpër kohë duke mbajtur me vete kujtesën, dhimbjen, dashurinë dhe
shpresën. Në këtë kuptim, autorja e afron legjendën me realitetin e sotëm
dhe i jep asaj një frymë të re.
Një nga veçoritë që bie në sy është simbolika e muzgut. Muzgu nuk është
vetëm fundi i ditës. Në poezinë e kësaj natyre, ai bëhet një gjendje
shpirtërore. Është çasti kur drita ende nuk është zhdukur, por nata ka
filluar të afrohet. Është një hapësirë e ndërmjetme ku kujtimet bëhen më
të gjalla, ku mungesa ndihet më thellë dhe ku njeriu mbetet vetëm përballë
vetvetes.
Pikërisht këtu qëndron edhe një nga bukuritë e titullit “Doruntinë Muzgu”:
Doruntina dhe muzgu bashkohen në një simbol poetik të pritjes dhe
kthimit, të dritës dhe trishtimit, të kujtesës dhe shpresës.
Në poezinë e Mirushe Musës vërehet një prirje për ta kthyer përjetimin
personal në një ndjenjë më të gjerë njerëzore. Dhimbja nuk mbetet vetëm
dhimbje e autores; malli nuk mbetet vetëm mall individual. Ato
shndërrohen në përjetime që lexuesi mund t'i njohë edhe si të vetat.
Kjo është një nga fuqitë e poezisë: kur një përvojë personale arrin të bëhet
përvojë e përbashkët.
Gjuha poetike e autores mbështetet në figuracion, simbolikë dhe në një
ndjeshmëri të veçantë ndaj natyrës dhe kohës. Drita, muzgu, nata, rruga,
pritja, kujtesa dhe hija marrin funksionin e shenjave poetike përmes të
cilave autorja shpreh gjendje të brendshme.
Në këtë vepër, tradita dhe moderniteti nuk qëndrojnë përballë njëri-tjetrit.
Përkundrazi, ato bashkëjetojnë. E kaluara rikthehet jo për të na mbajtur
peng, por për të na kujtuar se identiteti i një populli ndërtohet edhe nga
kujtesa e tij poetike.
“Doruntinë Muzgu” është, pra, një libër që kërkon të lexohet jo vetëm me
sy, por edhe me ndjenjë. Është një poezi që shpesh nuk bërtet, por
pëshpërit; nuk jep gjithmonë përgjigje, por hap pyetje; nuk e shpjegon
gjithçka, sepse i lë lexuesit hapësirën për ta përfunduar vetë përjetimin.
Mirushe Musa, përmes kësaj vepre, dëshmon se poezia mund të jetë një
urë mes kohëve: mes legjendës dhe realitetit, mes kujtesës dhe së
tashmes, mes dhimbjes dhe shpresës.
Nëse Doruntina e baladës mbeti në kujtesën shqiptare si simbol i besës
dhe i kthimit, Doruntina e Mirushe Musës vjen në një tjetër kohë dhe
kërkon të na flasë për njeriun e sotëm. Ajo vjen përmes muzgut – aty ku
dita mbyllet, por ku ende mbetet një fije drite.
Dhe ndoshta pikërisht kjo është porosia më e bukur që mund të nxirret
nga kjo vepër:
Edhe kur mbi shpirt bie muzgu, poezia ruan një dritë që nuk shuhet.
Mirushe Musa, me “Doruntinë Muzgu”, i dhuron letërsisë një vepër që
meriton të lexohet me vëmendje dhe të vendoset në atë hapësirë ku
poezia nuk është vetëm art i fjalës, por edhe kujtesë, identitet dhe dëshmi
shpirtërore e kohës në të cilën jetojmë.

Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire